तिरुपति-बालाजी — आन्ध्र-प्रदेश के तिरुमला-पर्वत पर भगवान वेंकटेश्वर का मन्दिर। विश्व का सर्वाधिक-धनवान और सर्वाधिक-दर्शन-प्राप्त मन्दिर। दैनिक 60,000-1,00,000 भक्त।
कलि-युग के देवता। मनोकामना-पूर्ण-करने वाले। बाल-दान, चढ़ावा, धन-दान-परम्परा।
✦ दर्शन-प्रकार
सर्व-दर्शन (निःशुल्क): 8-20 घण्टे प्रतीक्षा।
विशेष-प्रवेश-दर्शन (₹300): 2-5 घण्टे।
दिव्य-दर्शन (पैदल): प्राथमिकता।
सीनियर-सिटिजन/दिव्यांग: विशेष-व्यवस्था।
✦ पैदल-मार्ग
तिरुपति से तिरुमला: 2 मार्ग।
अलिपिरि (मुख्य): 3550 सीढ़ियाँ, 11 किमी, 4-6 घण्टे।
श्रीवारी-मेट्टु: 2388 सीढ़ियाँ, 6 किमी, 2-3 घण्टे।
दोनों निःशुल्क।
✦ मुण्डन-संस्कार
बाल-दान — मनोकामना-पूर्ति पर।
कल्याण-कट्टा (मुख्य) — निःशुल्क।
TTD प्रति-दिन 1500 किलो बाल इकट्ठा करता।
दान बाल अंतर्राष्ट्रीय-विग-बाजार में बेचे जाते।
📚स्रोत एवं सन्दर्भ-ग्रन्थ
इस लेख की सामग्री निम्नलिखित शास्त्रीय एवं आधुनिक प्रामाणिक स्रोतों से सत्यापित है। पाठक मूल-स्रोतों से स्वतन्त्र-सत्यापन कर सकते हैं।
- ▪सूर्य सिद्धान्त — शास्त्रीय संस्कृत खगोलशास्त्र ग्रन्थ (~5वीं सदी ईसवी)
- ▪बृहत् पाराशर होरा शास्त्र — महर्षि पराशर रचित वैदिक ज्योतिष का मूल-ग्रन्थ
- ▪मुहूर्त चिन्तामणि — राम दैवज्ञ रचित (16वीं सदी), मुहूर्त-शास्त्र का मानक-ग्रन्थ
- ▪Astronomical Algorithms — Jean Meeus (Willmann-Bell, 1998); इस साइट के सभी खगोलीय गणनाओं का आधार
- ▪लाहिरी अयनांश — भारतीय कैलेण्डर सुधार समिति (1955) द्वारा अंगीकृत मानक सायन-निरयण रूपान्तरण
✦ अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
तिरुपति यात्रा-तैयारी?▼
TTD-वेबसाइट से 90 दिन पूर्व दर्शन-बुकिंग। आधार-कार्ड साथ।
लड्डू-प्रसाद कैसे?▼
GI-Tag प्राप्त। दर्शन-टिकट के साथ 2 लड्डू निःशुल्क। अधिक: ₹50/लड्डू।
🔗सम्बन्धित विषय
सूचना: यह सामग्री शैक्षिक एवं सांस्कृतिक सन्दर्भ हेतु प्रकाशित है। व्यक्तिगत धार्मिक/ज्योतिषीय निर्णयों के लिए कृपया योग्य पंडित अथवा ज्योतिषी से परामर्श लें।