गुरु पूर्णिमा 2026

29 जुलाई 2026 (बुधवार) — व्यास-पूर्णिमा

पूर्णिमा-समय

28 Jul 11:30 PM

पूजा-मुहूर्त

29 Jul पूरे-दिन

गुरु-दर्शन

5:30-7 PM

गुरु-पूर्णिमा — आषाढ़-शुक्ल-पूर्णिमा। महर्षि वेद-व्यास का जन्म-दिवस। गुरु-शिष्य परम्परा का सर्वोच्च-त्यौहार। 2026 में गुरु-पूर्णिमा 29 जुलाई (बुधवार)।

व्यास-पूर्णिमा भी कहा जाता — व्यास ने 4 वेद, 18 पुराण, महाभारत, श्रीमद्भागवत-गीता का संकलन-संपादन किया। इस दिन व्यास-पीठ की पूजा। गुरु-दर्शन, गुरु-दक्षिणा।

गुरु-पूर्णिमा 2026 — मुहूर्त

पूर्णिमा-तिथि प्रारम्भ: 28 जुलाई 2026 रात्रि 11:30 PM। पूर्णिमा-समाप्त: 29 जुलाई रात्रि 9:00 PM।

पूजा-मुहूर्त: 29 जुलाई पूरे-दिन। श्रेष्ठ — प्रात:-स्नान + ब्रह्म-मुहूर्त (4-6 AM)।

गुरु-दर्शन-समय: सायं प्रदोष-काल (5:30-7:00 PM)।

चातुर्मास-मध्य: देवशयनी (25 जुलाई) के बाद। गुरु-पूजा को छोड़कर अन्य मांगलिक-कार्य वर्जित।

गुरु-पूजा की विधि

प्रात: स्नान। श्वेत/पीले वस्त्र (बृहस्पति-रंग)।

गुरु-स्थान/आश्रम जायें। यदि न-सम्भव — घर पर गुरु-चित्र-पूजा।

सामग्री: फूल-माला, फल, मिठाई, धूप, दीप, पीले-वस्त्र, दक्षिणा।

गुरु-वन्दना: "गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः। गुरुः साक्षात् परं ब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः॥"

गुरु-चरण-स्पर्श → फूल-माला-अर्पण → आरती → भोग-अर्पण → दक्षिणा → आशीर्वाद-ग्रहण।

व्यास-पीठ-पूजन (मन्दिर/घर): व्यास-मूर्ति/चित्र। भगवद्-गीता-पाठ। श्रीमद्भागवत 1 अध्याय।

📚स्रोत एवं सन्दर्भ-ग्रन्थ

इस लेख की सामग्री निम्नलिखित शास्त्रीय एवं आधुनिक प्रामाणिक स्रोतों से सत्यापित है। पाठक मूल-स्रोतों से स्वतन्त्र-सत्यापन कर सकते हैं।

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

गुरु न हो — किसकी पूजा करें?

व्यास-पीठ (आदि-गुरु) सर्वोच्च। माता-पिता-वरिष्ठ रिश्तेदार-शिक्षक भी "गुरु"। दत्तात्रेय (24 गुरु-वाले) की कथा-स्मरण। आत्म-चिन्तन का दिन।

🔗सम्बन्धित विषय

सूचना: यह सामग्री शैक्षिक एवं सांस्कृतिक सन्दर्भ हेतु प्रकाशित है। व्यक्तिगत धार्मिक/ज्योतिषीय निर्णयों के लिए कृपया योग्य पंडित अथवा ज्योतिषी से परामर्श लें।