✦ 2026 की स्कन्द-षष्ठी तिथियाँ ✦
✦ भगवान् कार्तिकेय (मुरुगन) का मासिक-व्रत — 6 दिनों का तप-व्रत ✦
✦ 12 तिथियाँ — पूर्ण वर्ष ✦
भगवान् कार्तिकेय (मुरुगन) का मासिक-व्रत — 6 दिनों का तप-व्रत
प्रथम-स्कन्द
24 जन॰ • शनि
मुख्य कन्द-षष्ठी
19 जुल॰ • रवि
अन्तिम-स्कन्द
14 दिस॰ • सोम
✦ व्रत-परिचय ✦
स्कन्द-षष्ठी (सुब्रह्मण्य-षष्ठी) — शुक्ल-पक्ष की षष्ठी-तिथि पर मनाई जाने वाली कार्तिकेय-स्वामी (मुरुगन) का व्रत।
मुख्य कन्द-षष्ठी कार्तिक-शुक्ल-षष्ठी पर — दीपावली-पश्चात् छठा दिन। 6 दिवसीय कन्द-षष्ठी-कवच-व्रत।
तमिलनाडु, केरल, कर्नाटक में अति-प्रचलित। मन्दिर: पलनी (तमिलनाडु), तिरुचेन्दूर, स्वामिमलै, तिरुथणि।
✦ जनवरी ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ फरवरी ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ मार्च ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ अप्रैल ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ मई ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ जून ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ जुलाई ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ अगस्त ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ सितम्बर ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ अक्टूबर ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ नवम्बर ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ दिसम्बर ✦
1 दिन🌖 शुक्ल • तिथि 6
✦ पूजन-विधि ✦
- 1
प्रात:-स्नान। मुरुगन-कार्तिकेय-मूर्ति/चित्र-स्थापन। पीत-वस्त्र।
- 2
षण्मुख-स्तोत्र, सुब्रह्मण्य-कवच, कन्द-षष्ठी-कवच पाठ।
- 3
दिनभर उपवास (केवल फल-दूध)। सायं षण्मुख-स्वामी-पूजन।
- 4
कावडी-यात्रा (तमिलनाडु में)। पारणा-सप्तमी-प्रात:।
✦ प्रश्न-उत्तर ✦
Q. कार्तिक-स्कन्द-षष्ठी क्यों श्रेष्ठ?
इसी-दिन कार्तिकेय-स्वामी ने सूर-पद्म नामक राक्षस का संहार किया था। 6-दिवसीय युद्ध की समाप्ति। तमिलनाडु में महोत्सव।
Q. क्या उत्तर-भारत में प्रचलित?
कम। उत्तर-भारत में मुख्यतः गणेश-चतुर्थी एवं हनुमान-जयन्ती प्रधान। स्कन्द-षष्ठी दक्षिण-भारत-केन्द्रित।